Sanogenne dyspozycje myślenia jako warunek wstępny psychologicznej profilaktyki wypalenia emocjonalnego u personelu wojskowego Autorzy: Nataliia Mateiko, Liudmyla Ivantsev, Myroslava Hasiuk, Liliia Krykun, Nataliia Sablina, Yurii Kashpur Streszczenie: Artykuł przedstawia badanie mające na celu określenie, czym są wypalenie emocjonalne i emocje w ogóle oraz w jaki sposób można pomagać badanym osobom w przezwyciężaniu stresu emocjonalnego. Życie człowieka jest zabarwione różnorodnymi emocjami, niczym obraz artysty. Niektórzy posługują się wyłącznie ciemnymi barwami, podczas gdy życie innych mieni się wszystkimi kolorami tęczy. Emocje są bowiem naszą wewnętrzną „magiczną skrzynką”, dzięki której możemy wielokrotnie przeżywać przyjemne chwile, ale także powracać do różnych negatywnych doświadczeń. Powszechnie wiadomo, że emocje wywierają silniejszy wpływ na zachowanie niż procesy racjonalne. Dlatego w sytuacjach stresowych wiele osób ma trudności z podejmowaniem właściwych decyzji. Wiele osób myli emocje z uczuciami. Emocje powstają w najstarszej części mózgu – układzie limbicznym. Uczucia natomiast są kontrolowane przez korę nową, najmłodszą ewolucyjnie część mózgu. Po określonym działaniu człowiek może początkowo odczuwać gniew, któremu później może towarzyszyć poczucie wstydu. Badania empiryczne przeprowadzono w 2024 roku w ośrodkach wsparcia psychologicznego i jednostkach wojskowych. Objęły one 60 respondentów z doświadczeniem udziału w działaniach bojowych. Sferę poznawczą i poziom refleksyjności oceniono za pomocą specjalistycznych narzędzi psychodiagnostycznych (krótkich kwestionariuszy). Wyniki wykazały, że 70,6% respondentów znało teoretycznie pojęcie refleksji, podczas gdy jedynie 52,9% deklarowało systematyczne stosowanie samoanalizy w praktyce. Stwierdzono wysoki poziom ogólnej świadomości istoty myślenia sanogennego (82,4%). Jednocześnie ujawniono znaczne braki w rozumieniu leżących u jego podstaw mechanizmów poznawczych: 88,2% respondentów nie dostrzegało bezpośredniego związku między procesami refleksyjnymi a utrzymaniem zdrowia psychicznego. Ponadto 80,0% personelu wojskowego potwierdziło pilną potrzebę szkoleń ukierunkowanych na rozwijanie umiejętności sanogennego modelowania poznawczego.